Id( piwnica), jest najbardziej pierwotne i leży najgłębiej w psychice. To ono motywuje nas do działania. Zawiera w sobie popędy (agresywny i seksualny), które stanowią biologiczny motor naszego zachowania. Popęd seksualny oznacza w tej konwencji praktycznie każde przyjemne i rozwojowe działanie – nie tylko w znaczeniu płciowym, ale też inne, bardziej pierwotne przyjemności jak jedzenie czy wydalanie. Popęd agresywny z kolei odpowiada za działania ekspansywne i obronne skierowane przeciw innym. Id działa według zasady przyjemności – jak niemowlę oczekuje natychmiastowego zaspokojenia bieżących potrzeb, nie zważając na to czy i w jakim stopniu jest to aktualnie możliwe. Id jest kontrolowane przez drugą sferę osobowości — świadome Ego, a pośrednio także przez Superego. Na granicy Id i Ego działa swoista cenzura, która nie dopuszcza do świadomości określonych tendencji lub nadaje im inny kierunek czy też postać symboliczną. Zdaniem Freuda niezaspokojenie popędów Id wywołuje stan frustracji, który może prowadzić do różnorodnych zaburzeń w funkcjonowaniu osobowości i nerwic.

Ego– (ja) to komponent osobowości, w podstawowym znaczeniu odnosi się do „ja” pojmowanego jako podmiot życia psychicznego, związanego z takimi tendencjami, jak skłonność do koncentrowania się na sobie i odnoszenia wszystkiego do siebie, wyjaśnianie rezultatów działań w sposób dla siebie korzystny;. Ego ma w świecie rzeczywistym godzić biologiczne potrzeby id i aspekty moralne superego. Ego jest mediatorem. Przekłada żądania id na realia rzeczywistości. Musi konfrontować impulsy typu „zaraz mu przywalę!” z praktycznymi ograniczeniami – „lepiej nie, bo to mój pracodawca, a jak mnie zwolni, to nie będę miał pieniędzy na zaspokojenie innych przyjemności/popędów”) oraz z zakazami superego („nie wolno bić ludzi!”). Rządzi się więc zasadą rzeczywistości.

Superego– (przedświadomość)  to zinternalizowane (włączone) wartości otoczenia, zwłaszcza opiekunów. Składa się z sumienia (czego nie wolno robić) i ideału ego (jakim chciałoby się być). Superego kieruje się zasadą moralności – łamanie jego nakazów prowadzi do poczucia winy, a ich spełnianie do poczucia ulgi i szacunku dla samego siebie. Jest uwewnętrznieniem zakazów oraz nakazów o charakterze społecznym. Jeżeli między Ego i Superego powstają konflikty, to wówczas włącza się mechanizm tłumienia albo wypierania, który powoduje przesunięcie nie akceptowanych przez Superego treści do podświadomości, skąd właśnie mogą przechodzić do świadomości w postaci zniekształconej (marzenia senne, czynności pomyłkowe), a także mogą stanowić podłoże nerwic.

Dodaj komentarz